Page 319 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

mà giặc đã gây ra ở Bến Nghé, Đồng Nai, quê hương

yêu dấu của mình:

Tan chợ vừa nghe tiếng súng Tây,
Một bàn cờ thế phút sa tay!

Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy,
Mất ổ bầy chim dáo dác bay.

Bến Nghé của tiền tan bọt nước,

Đồng Nai tranh ngói nhuốm màu mây. (231)

Sau khi Gia Định bị giặc chiếm, Nguyễn Đình

Chiểu chạy về quê vợ ở Thanh Ba (thuộc quận Cần
Giuộc tỉnh Chợ Lớn). Nhưng tiếp đó, giặc Pháp đánh
Cần Giuộc và chiếm cả ba tỉnh miền Đông, ông phải
lánh nạn sang Ba Tri (Bến Tre).

Âm mưu và hành động xâm lược của giặc Pháp
đối với nước ta đã làm cho nhiều nhà trí thức Việt

Nam thức tỉnh. Trước ngày quân Pháp gây hấn ở Đà
Nẵng ít lâu, Cao Bá Quát đã bộc lộ những băn khoăn
day dứt trước vận mệnh của nước nhà. Nhiều đêm
không ngủ nghĩ tới những chiến thuyền của giặc
ngoài bờ biển, ông cảm thấy lòng sục sôi, lắm lúc

muốn biến thành ngọn lửa của Chu Du để đốt sạch

319 |