Page 59 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Không nhận ra ý chí quật cường ấy của ông cha,

không cảm thấy tự hào về truyền thống của dân tộc,
không ngẩng cao đầu để nhận lấy trách nhiệm của
mình trước lịch sử, sao có thể gọi là trí thức!

Nguyễn Trãi không những kết tinh truyền thống

yêu nước của dân tộc, ông còn là người đầu tiên có ý
thức sâu sắc về khái niệm nước và yêu nước.

Nước của ông là nước Đại Việt “vốn xưng nền văn
hiến từ lâu”. Nước của ông là một lãnh thổ riêng biệt

với “cõi bờ sông núi đã chia” và “phong tục Bắc, Nam
cũng khác”. Nước của ông có một nền chính trị riêng
biệt, đã “cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên, mỗi đàng

làm đế một phương”. Nước của ông là một đỉnh cao
của trí tuệ tài năng với những “hào kiệt không bao
giờ thiếu”.

Những yếu tố hoàn chỉnh của phạm trù dân tộc

coi như một cộng đồng hình thành trong lịch sử, có
sự thống nhất về lãnh thổ, kinh tế, chính trị, văn
hóa, như chúng ta quan niệm ngày nay, đã được

Nguyễn Trãi nhìn thấy một cách thiên tài cách đây
gần 600 năm.

59 |