Page 57 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Trung hiếu là bài vỡ lòng của ông từ nhỏ, là điều

day dứt ông trải bao tháng năm lưu lạc, là ý chí sắt
đá của ông trong những ngày chiến đấu, là điều gắn
bó với ông đến phút cuối cùng.

Cùng với trung hiếu như mọi nhà Nho, nhưng
trung hiếu ở ông lại mang một nội dung truyền thống
của dân tộc Việt Nam. Quan niệm của ông khác hẳn

với quan niệm được rút ra từ sách vở của Nho giáo.

Nguyễn Trãi ra đời và lớn lên giữa những ngày
đen tối nhất. Tổ quốc độc lập được xây dựng từ bao
đời với bao xương máu của ông cha đã biến thành
quận, huyện của nước người. Đồng bào trên khắp mọi
miền đang rên xiết dưới sự tàn bạo của quân giặc.

Nền văn minh rực rỡ của nước Đại Việt hùng cường
đang bị đập nát. Hàng vạn con em ưu tú của dân tộc
đã bỏ mình trong chiến đấu. Người trí thức Việt Nam
cùng với toàn thể nhân dân đang đứng trước những

thử thách lớn nhất của lịch sử và từ đó đã nảy sinh
bao nhiêu hướng khác nhau trong suy nghĩ và
hành động.

Bao nhiêu trí thức đã chiến đấu kiên cường trong
các cuộc nổi dậy. Bao người đã ngã xuống, không
khuất phục trước quân thù. Bao người đã tuyệt vọng

57 |