Page 90 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

đã bắt đầu đến gõ cửa quê hương ông nghèo nàn và

lạc hậu.

Xa lạ với những điều thiết thực ấy, ông chỉ biết
quay về với những sách vở của thánh hiền, không
biết rằng chính những cái đó đang là sợi dây trói
buộc ông.

III
NGUYỄN BỈNH KHIÊM

VÀ Ý THỨC HỆ ĐƯƠNG THỜI

Con đường Nguyễn Bỉnh Khiêm trở thành trí

thức cũng là con đường mà mọi người trí thức đã đi
qua. Bất cứ ai muốn trở thành trí thức, đều phải tiếp
thu những kiến thức đương thời, đều chịu ảnh hưởng
của ý thức hệ thống trị.

Cả một hệ thống khái niệm đã được sắp sẵn và
được sử dụng như những công cụ để nghiên cứu và
biên thuật. Không thể đòi hỏi một người trí thức gạt
bỏ con đường học vấn ấy và những công cụ tư duy ấy
chừng nào họ muốn trở thành trí thức.

Suốt mấy ngàn năm, Khổng giáo đã từng đóng
vai trò ý thức hệ thống trị ở Trung Quốc, thích ứng

| 90