Page 144 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Theo Ngô Thì Nhậm thì vấn đề mấu chốt không

phải ở chỗ cứ đòi hỏi nhà vua tiết kiệm ăn mặc và
thức khuya đọc sách như thế là đủ, Ngô Thì Nhậm
kiến nghị ba chính sách lớn là: chính sách chính trị,

chính sách pháp luật và chính sách giáo dục. Ngô
Thì Nhậm đòi hỏi phải có một chính sách rõ ràng về
mặt chính trị để trên dưới một lòng tuân theo. Bổ

sung cho chính trị là pháp luật và giáo dục. Pháp
luật phải hết sức nghiêm minh và giáo dục phải sâu
rộng. Nhưng theo Ngô Thì Nhậm việc mấu chốt, việc

khẩn cấp hơn cả là phải làm cho nước được giàu có,
dân được ấm no. Ông viết: “Song điều mấu chốt là
hãy đem cái tình trạng thiếu thốn và cái thực sự
thiếu thốn mà nghiên cứu và chỉnh lý lại đà. Đó là

cái tâm pháp làm trị muôn đời”... Từ kẻ sĩ hèn mọn
đến nhân dân bốn bề thường ngày được nuôi dưỡng,
như vậy tất nhiên là được đâu đấy hưởng ứng và

đồng tình, như gió lướt ngọn cỏ, ức triệu lòng như
một lòng” .
2

1 Những lời trích trên đây rút trong tập Kim mã hành dư của Ngô
Thì Nhậm, tập II, tr. 179. 109.
2 Kim mã hành dư của Ngô Thì Nhậm, tập II, tr. 179. 110.

| 144