Page 316 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Chịu ảnh hưởng của Nho giáo là một tất yếu đối
với mọi người trí thức dưới chế độ phong kiến. Nhưng

ở Nguyễn Đình Chiểu, sự gắn bó thường xuyên với
nhân dân và truyền thống yêu nước của dân tộc đã
đưa vào những khái niệm Nho giáo mà ông sử dụng
một nội dung tích cực, thể hiện đạo lý làm người và
những giá trị đạo đức tốt đẹp của nhân dân ta.

Tính chất nhân dân và dân tộc trong tư tưởng
ông càng trở nên sâu sắc hơn nữa khi đất nước đứng

trước nạn ngoại xâm và trải qua muôn ngàn thử thách.

IV

ĐỨNG TRƯỚC NẠN NGOẠI XÂM

Nguyễn Đình Chiểu sinh ra và lớn lên giữa lúc
chủ nghĩa tư bản phương Tây đang trên đà phát
triển và đang tìm mọi cách xâm nhập vào phương
Đông già cỗi, trong đó có Việt Nam. Cuộc cách mạng

công nghiệp cuối thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19 đã thúc
đẩy các nước tư bản châu Âu tiến nhanh trên con
đường chinh phục thuộc địa.

Ngay từ tuổi thiếu niên, Nguyễn Đình Chiểu đã
biết đến sự xâm lược của các nước đó ở vùng Đông

| 316