Page 174 - Sa sút tâm thần ở người cao tuổi

174 SA SÚT TÂM THẦN Ở NGƯỜI CAO TUỔI

Về phương diện vi thể, các tổn thương tập trung tại vỏ
não và chất trắng. Tại vỏ não, có mất nơron nặng. Các nơron

còn lại có thể hơi phồng lên, ở giữa bào tương màu nhạt, nhân
lệch về một bên có những dạng khác nhau tuỳ theo kích thước
các nơron. Những nơron bó tháp lớp thứ 3 và thứ 4 có các dạng
tiêu màu rõ ở trung tâm, ít hoặc không có chất bắt bạc. Các

nơron nhỏ ở các lớp nông có những chỗ phóng không rõ nhưng
có thể chứa các hòn bắt màu bạc còn gọi là thể Pick, có hình
dáng thay đổi theo thời gian tiến triển: trong các thể nặng, hòn
hình tròn, còn trước đó các lắng đọng ưa bạc có hình dạng
nham nhở, hình sợi. Các thể Pick là đặc trưng của bệnh. Rất dễ
phát hiện trong các tế bào bó tháp, vùng sừng Ammon, trong

các hồi có răng, nhân Amyđan và vỏ não thái dương - trán. Bên
cạnh các tổn thương nơron nói trên, vỏ não teo có dạng tăng
sinh tế bào thần kinh đệm, lan toả và tình trạng xốp khu trú ở
các lớp thứ 2 và thứ 3 vùng vỏ não không có các tổn thương

lão suy. Chất trắng bao giờ cũng bị tổn thương, có tăng sinh tế
bào thần kinh đệm lan toả, mất trụ trục và myelin nặng. Đối
với các nhân xám, nhân đuôi bị teo nặng, nơron thưa thớt, tăng
sinh tế bào thần kinh đệm, ít có chỗ phồng. Nhân Amyđan có
giảm nơron và tăng sinh tế bào thần kinh đệm nhưng chỗ phồng

tế bào thì nhiều hơn, chứa các thể Pick. Hạ đồi vẫn nguyên vẹn.

Trên kính hiển vi điện tử thấy rõ các hòn Pick do các ứ
đọng sợi thẳng, từ 10 đến 12 nm đường kính, không có nhánh
phụ, theo mọi hướng trong các vùng bào tương, mất cơ quan
tử, chung quanh có các sắc tố mỡ.