Page 300 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

dung các khái niệm không có nghĩa là sự phủ định

Nho giáo, mà chỉ là khẳng định nó qua những nhận
thức khác nhau mà thôi.

Nguyễn Đình Chiểu có những hiểu biết riêng của
ông về các khái niệm Nho giáo, mặc dù ông vẫn tôn
sùng Khổng Tử với tất cả tấm lòng thành kính và tin
tưởng của mình:

Nay ta cứ gốc mà phân,

Theo đường nhân nghĩa chi bằng đạo Nho.

Trời sinh có một đạo Nho,

Ngàn nghề muôn nghiệp đều là ấy ra.

(Dương Từ - Hà Mậu câu 1663).

Nguyễn Đình Chiểu luôn luôn mơ tưởng cái xã
hội Nghiêu Thuấn, tức một điển hình mẫu mực về
trật tự phong kiến mà Nho giáo đã thừa nhận.

Tuy nhiên, ông đã vận dụng Nho giáo trên lập

trường của nhân dân, xuất phát từ lợi ích và yêu cầu
của nhân dân. Chính vì thế mà ông đã đối với Nho
giáo một cách không tự giác và đã vươn tới những tư
tưởng tích cực, khẳng định tư cách, đạo đức và thái
độ của con người trước mọi thử thách.

| 300