Page 313 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Ông không những buộc tội mà còn tỏ ra ghét cay ghét

đắng những tên vua độc ác như thế.

Ghét đời Kiệt Trụ mê dâm,
Để dân đến nỗi sa hầm sẩy hang.

Ghét đời U Lệ đa đoan,
Khiến dân luống chịu làm than muôn phần.

Ghét đời Ngũ Bá phân vân,

Chuộng bề dối trá làm dân nhọc nhằn.

Ghét đời Thúc Quý phân băng,

Sớm đầu, tối đánh lằng nhằng rối dân. (76)

Tóm lại, cái đạo trung quân của Nguyễn Đình

Chiểu là có điều kiện chứ không phải là một thứ
trung quân mù quáng. Bởi vì đối tượng của trung ở
đây phải là ông vua tài đức có ích cho dân cho nước.
Chính điều đó đã nói lên được nguyện vọng thờ vua
của người nông dân Việt Nam sống dưới chế độ
phong kiến. Nguyện vọng ấy mang tính chất phổ

biến và do đó nó đã được phản ánh qua những hình
tượng sinh động trong các truyện Nôm bình dân xuất
hiện ở nước ta vào các thế kỷ XVIII và XIX.

313 |